Daha İyi Bir Web Tasarımı mı İstiyorsunuz? O Zaman Gerçek Kullanıcıları İzleyin.

Tasarımlarınıza yönelik alacağınız kararlarda daima kullanıcı eğilimlerine önem verin.

1995 yılından bu yana web geliştirme sektöründe çalışıyorum. Benim ve pek çoğunuz için, o zamanlarda insanların web sitelerini kullanmak için ve bizim de İnternet uygulamaları geliştirmek için birer bilgisayar sahibi olmadığımızı unutmak oldukça kolaydır. Özellikle TV programlarına ait web sitelerinin Flash tabanlı olmasını ve görseller ve videolar ile birlikte yükleniyor olmasını ilginç bulmuşumdur. O zamanlarda bu durum, sanki bu web sitelerinin TV izleyen “elit” kesime yönelik olarak geliştirildiğini ve diğer kişileri önemsemedikleri izlenimini uyandırıyordu.

Aile üyelerinin ve arkadaşlarının bir araya geldiği büyük bir aile toplantısında bana birisi ne iş yaptığımı sormuştu. Şirketlere daha iyi web siteleri geliştirmek için yardımcı olduğumu söylediğimde, diğerlerinin bu konu hakkındaki deneyimleri ve yorumlarını içeren bir soru yağmuruna tutulmuştum. Bu konu hakkında yorum yapanların pek çoğu 50 yaşın üzerindeydi. Zekiydiler, bilgisayarlardan korkmuyorlardı ve en güncel bilgisayarlara ve İnternet bağlantılarına sahiplerdi. İnternet üzerinde gezinmek için vakitleri vardı. Pek çoğu, büyük İnternet komünitelerinin birer üyesiydi.

Onları rahatsız eden şey ise kötü arabirimlerin yol açtığı sorunlardı. İstedikleri şeye kolayca ulaşamıyorlardı. Sayfalar çok kalabalık, çok uzun ya da çok sıkıcıydı. Herkes ise gezinti (navigasyon) elementlerinin sayfanın en kötü elementleri olduğuna hemfikirdi. Açılır (drop down) menülerden nefret ediyorlardı. Alışveriş sepeti navigasyonu sorunlarından gına gelmişti. Gizlilik sorunlarından pek şikayetçi değillerdi çünkü tek istedikleri siteye girmek, işlerini halletmek ve bir an önce çıkmaktı.

Kullanıcı deneyimini deneyin.

Bu yaz, eşim ve ben 3 çocuğumuzu ve 2 köpeğimizi alarak Florida’ya seyahate çıktık. Yol tariflerinde cep telefonumdan faydalanıyordum. GPS çalışmaya karar verdiğinde ve Google Maps’i telefonumda nasıl kullanmam gerektiğini öğrendiğimde, o küçük mavi noktayı takip edebilmeyi ve ne yöne gittiğimizi öğrenmeyi başarmıştık. Konaklayacağımız kamp alanına ulaşmaya çalıştığımda ise, web siteleri kullanıcılar için bir kabus gibiydi. Telefon numarası ve adres gibi herkesin öğrenmek isteyeceği bilgi şirketin ana sayfasında yer almıyordu. Sitenin gezinti elementleri taşınabilir aygıtlar için optimize edilmemişti. Siteleri üzerinde yapmak istediğim her şey hem çok uzun zaman hem de büyük bir sabır gerektiriyordu.

Kasabamızdaki beysbol kulübünün baş web yöneticisi olarak bir kaç yıl önce bir ders çıkarmıştım kendime. Takımın oyun tarihlerini ve skorlarını Excel tablosu formatında siteye gönderiyordum, zira her takımın patronu bana bu bilgileri e-mail ile gönderiyordu. Ancak takım elemanlarının aile üyelerinin bazıları bana ulaşarak ya bu tablolara ulaşamadıklarını ya da tabloları indirmenin çok uzun zaman aldığını belirtiyorlardı. Bunun üzerine ben de bu tabloların her iki sürümünü de site üzerinden sunmaya başladım. Birisi bu tablonun HTML’ye dönüştürülmüş sürümü, diğeri de Excel sürümü. Her bir bağlantıyı doğru şekilde etiketliyordum, bu sayede ziyaretçi ulaşmak istediği bilgiye kısa süre içerisinde ulaşıyordu.

Kullanıcı arabirimi tasarımı herkes içindir.

İnternet’i son 15 yıldır kullananlar ile İnternet’e henüz yeni olanlar arasındaki o geniş boşluk arasında dolanmaya başladım. Bir site sahibine sitesinin gereksinimlerini sorduğumda ya hiç ya da limitli bir kapsama sahip olduklarını söylüyorlardı. Pek çoğu “dial-up kullanıcılarını önemsemiyoruz” diyordu ancak halen dial-up kullanıcılarının varolduğunu biliyorum. Pek çoğu, erişilebilirliğin planları dahilinde olmadığını söylüyordu. Bu karar onlara nüfusun bir bölümüne daha malolmuştu; örneğin aralarında fare kullanabilmek için bir “el”e sahip olmayanların yer aldığı grup gibi. Neredeyse herkes, mobil cihazlar üzerinden erişilebilen bir web sitesinin gerekliliğini unutuyordu. Flash ve PDF dosyalarının çalışabilmesi için bir eklenti gerektiğinin ve pek çok cep telefonunun bu eklentilerle gelmediğinin farkında değillerdi.

Web sitesi tasarımı ile ilgili eskiden tasarımı yaparsan insanların sana geleceğine inandığımı söylerdim. Ancak bu artık günümüzde geçerli değil. Günümüz çevreleri büyük bir rekabet içerisinde. Örneğin e-ticaret siteleri için, sadece stok numaraları üzerinde yapılacak kısa bir araştırma bile tümüyle aynı ürünü satan 30 farklı sitenin belirmesi ile sonuçlanacaktır. Bölümleme testleri markaları birbirleri ya da farklı arabirimleri birbirleri ile ilişkilendirmek için kullanılır. Ben bu tip çalışmaları genellikle başarısız buluyorum. Bir sebepten ötürü genellikle oyumu çoğunluğun aksine kullanırım. Ben genellikle o “eski” tip olan şeyleri seven azınlıkta yer alıyorum. Modaya uygun ya da büyük olmam gerekmiyor, ancak test sonuçları kullanıcılarının çoğunun daha moda ve büyük şeyleri tercih ettiğini göstermesi sebebiyle, tasarım ekipleri de çalışmalarını buna göre şekillendirecektir. Hatta tasarımcılar, bu oylar kendi sitelerini kullanmayan kişiler tarafından gelmiş olsa bile onların görüşlerini dikkate alacaklardır.

Kullanıcı testlerinde sürekli birşeyleri gözden kaçırdığımızı hissetmişimdir. Pek çok kişi size daha önce tanımadığınız 5 kişi seçmenizi, onlara ürününüzü göstermenizi ve onların görüşlerini almanızı söyleyecektir. Şirketler rastgele seçilmiş kişiler için bile ödeme yapmaya hazırdır. Bense daha çok hedeflediğim kesimdeki kişiler üzerinde çalışmayı ve onların görüşlerini almayı tercih ediyorum.

Benim için gerçek kullanıcı deneyimini anlamak aslında onların gerçek hayatta ürünümü nasıl kullandığını görmekle olur. Her ne kadar bu en pratik çözüm olmasa bile, projenizden bir adım geriye atın. Arkadaşlarınızı, ailenizi, komşularınızı, özel durumlardaki müşterilerinizi ya da İnternet erişimine ve bilgisayar kullanma deneyimine sahip olmayan düşük gelir grubundaki kişileri hayal öderek onların tasarımınıza ne şekilde etki edeceklerini anlamaya çalışın. Günlük İnternet kullanım deneyiminden öğreneceğimiz halen çok şey var.

Bu makalede belirtilen görüşler, Kim Krause Berg‘in görüşleri olup SEOmium ekibinin görüşleri değildir. Makalenin orjinali Search Engine Land üzerinde yer almaktadır.

Etiketler: Kullanılabilirlik, Tasarım (Design), User Experience