Google Artık Tüm Arama Sonuçlarını Kişiselleştiriyor

Google

Bugünden itibaren Google, arama motorunu kullanan herkesin arama sonuçlarını, kişiselleştirme özelliğine istekleri dahilinde katılmış olsun ya da olmasın, herkes için kişiselleştirmeye başladı. Arama yapan kişiler elbette Google’ın bu arama sonuçlarını kişiselleştirmemesini talep edebilirler ve bunun yanısıra özellikle kişisel gizliliğe yönelik pek çok koruma da mevcut. Ancak, isteğe bağlı olarak bu özelliği kullanmak yerine herkesin bu özelliği öntanımlı olarak kullanmak isteyeceğini düşünmek, elbette bazı kişilerin canını sıkacaktır. Şirket blogunda konu ile ilgili bilgiler verilmiş durumda. Uygulamanın detaylarını ise yazımızın devamında bulacaksınız.

Kişiselleştirilmiş Arama Nasıl Çalışıyor?

Aslında kişiselleştirilmiş arama sonuçlarının ardında çok karmaşık algoritmalar yatıyor. Ancak konuyu özetlemek gerekirse, Google, arama sonuçlarında tıkladığınız linkleri takip ederek, sizin ne tür siteleri beğendiğinizi öğrenebilir. Örneğin, eğer arama sonuçlarında sürekli olarak Amazon sitesine ait linklere tıklıyorsanız, Google bunun sonucunda Amazon sitesini gerçekten sevdiğinizi düşünecektir. Bunun sonucunda da Amazon’a ait linklerin arama sonuçlarındaki sıralaması zaman geçtikçe iyileşecektir. Bu sayede Amazon’a ait daha fazla sayfa arama sonuçlarında görünmeye başlayacak ve bunun sonucunda da belki de daha önce ilgili siteye ait hiç görmediğiniz ya da varlığından haberdar olmadığınız sayfaların arama sonuçlarında belirdiğini göreceksiniz.

Arama sonuçları her bir bireye özgü olarak şekilleniyor. Örneğin, eğer diğer bir kişi HepsiBurada web sitesine ait linklere tıklıyorsa, Google bir süre sonra o kişinin HepsiBurada sitesini tercih ettiğini anlayacak ve arama sonuçlarında HepsiBurada’ya ait daha fazla sonuca yer verecek.

İnsanlar elbette arama sonuçları üzerinde farklı farklı sitelere tıklayacaktır. Arama sonuçlarının kişiselleştirilmesi sonucunda her arama sonucunda sadece bir siteye ait sonuçların görüntülenecei anlaşılmasın. Elbette Google’ın diğer sıralama (ranking) faktörleri de dikkate alınmaya devam edecek. Amazon’u seven kullanıcıyı ele alalım örneğin. Eğer bu kişi Google’da bir muslukçu arıyorsa, o zaman bu arama sonuçlarında Amazon’a ait sayfalar elbette belirmeyecektir. Ancak Amazon’un az bile olsa ilgili olduğu bir arama sorgusu yapıldığında, eğer ilgili kullanıcı daha önce farklı aramalar için Amazon’a ait linklere tıklamışsa, o zaman Amazon ile ilgili ancak daha az ilgili bir arama sorgusu yapıldığında Amazon’a ait sayfaların arama sonuç sayfalarındaki sıralaması da daha üstte olacaktır.

Gizlilik Sorunları

Sonuçları kişiselleştirebilmek için, Google’ın ne yaptığınızı kayıt ediyor olması gerekiyor ve bu da gizliliğe yönelik tehlike çanlarının çalmasına neden oluyor. İnsanlar gerçekten neyi aradığınızı görebilirler mi? İlgili materyal ne kadar süreliğine tutuluyor? Bu özelliği iptal edebilir misiniz?

Evet, bu özelliği devre dışı bırakmak mümkün. Eğer devre dışı bırakmazsanız o zaman arama geçmişiniz son 180 gün içerisinde yaptığınız aramalarla sınırlı. Arama geçmişinizi dilediğiniz zaman silebilirsiniz, ancak silmeseniz bile, neyi aradığınız başkaları tarafından görünemez.

Özünde artık iki adet kişiselleştirilmiş arama özelliği, ya da Google’ın resmi tanımlaması ile “Web Geçmişi” özelliğimiz mevcut. Birisi Giriş Yapılmamış Web Geçmişi, bir diğeri de Giriş Yapılmış Web Geçmişi.

Giriş Yapılmamış Web Geçmişi‘nde, Google daha önce ilgili kullanıcının o tarayıcıyı daha önce kullanıp kullanmadığını biliyor. Arkaplanda Google, o tarayıcı üzerinden (sizin ya da bir başkası tarafından yapılan) tüm aramaları takip ediyor. Ayrıca Google, yine kullanıcının bilgisayarında ilgili tarayıcı kullanılarak yapılan aramaların sonuçlarında hangi bağlantılara tıklandığını da görüyor. Bu bilgiye ulaşmak mümkün değil, ancak ilgili bilgi, Google sunucuları tarafından görüntülenen arama sonuçlarının özelleştirilmesi için kullanılıyor. Bu Web Geçmişi, son 180 gün içerisinde yaptığınız aramaları hatırlıyor ve bu tarihten önceki bilgiler ise unutuluyor. Google adınızı bilmiyor. Eğer başka bir tarayıcı kulanmaya başlarsanız, o zaman Google Web geçmişiniz ile ilgili bilgilere ulaşamıyor ve ilgili tarayıcı üzerinde sıfırdan yeni bir web geçmişi kaydı tutmaya başlıyor. Sizin bilgisayarınızda depolanmasına rağmen kendinize ait olan web geçmişi bilgilerinize ulaşmanız mümkün değil.

Giriş Yapılmış Web Geçmişi‘nde ise Google, hangi kullanıcının Google’ı kullandığını biliyor. Arkaplanda Google, giriş yapmış kullanıcının, hangi bilgisayarı ya da tarayıcıyı kullandığına bakmaksızın, ilgili kullanıcının daha önce Google üzerinde neler yaptığını biliyor. Eğer kullanıcı sayfa takibi (page tracking) özelliğinin etkinleştirildiği Google Araççubuğunu kullanıyorsa, o zaman Google ziyaret edilen web sitelerinin bilgisine de sahip oluyor. Web geçmişi bilgisi kullanıcı tarafından dilenen zamanda görüntülenebildiği gibi kullanıcı bu bilgiyi istediği zaman silebilir. Kullanıcı ayrıca dilerse Google’ın ilgili kullanıcının Web geçmişine yönelik depoladığı tüm bilgileri de sıfırlayabilir, ya da bilgilerin hiçbirini silmeyebilir. Bu durumda Google, Giriş Yapılmamış Web Geçmişi’ndeki 180 günlük sınırlamanın aksine kullanıcı ta ki kendi geçmişini Google üzerinden silene kadar Google tarafından hatırlanmaya ve arama sonuçlarının kişiselleştirilmesi için kullanılmaya devam ediyor.

Gelin bu iki özelliğin daha kolay anlaşılabilmesi için bir tablo altında özetleyelim:

Geçmişi Görüntüleyemiyorum

Yapılan bu değişiklikte dikkatini çekmemiz gereken bir nokta var ki o da, ne sizin ne de bir başkasının, Web Geçmişi’nin Giriş Yapılmamış sürümünün kullanılması durumunda, görüntülenebilmesinin mümkün olmadığı.

Google artık arama sonuçlarında “Arama Özelleştirmesi” hakkında kullanıcıları bilgilendiriyor ve kullanıcılara daha fazla kontrol imkanı tanıyor. Geçtiğimiz yıl Google, kullanıcıları, arama sonuçlarının, kullanıcının yaptığı bir önceki aramanın içeriği sebebiyle değiştirilip değiştirilmediği konusunda bilgilendirmeye başlamıştı. İlgili uyarı mesajına tıklandığında Google bir önceki arama sorgusunun ne olduğunu gösteriyordu, ki bu durum kimileri için istenmeyen sonuçlar doğurabilir, zira eğer birden fazla kişinin kullandığı bir bilgisayarı kullanıyorsanız, bu durumda size ait olmayan bir arama sorgusunun sizin tarafınızdan görüntülenebilmesi mümkündü. Bu durumun yaratabileceği olası hoşnutsuzlıkları giderebilmek için Google, son 30 dakika içerisinde yapılan aramaları depoluyordu.

Yapılan bu son kişiselleştirilmiş arama motoru değişikliği sonucunda Google, son 30 dakikadan çok daha uzun bir süre içerisinde yapılan aramalara ulaşabilmesine rağmen, bu aramaları kullanıcılara göstermiyor. Aşağıda konuyu özetleyecek bazı görselleri bulacaksınız:

Yukarıdaki resimde ok işaretinin Web History bağlantısını gösterdiğine dikkat edin. Web History (Web Geçmişi) bağlantısı artık tüm kullanıcıların ekranında belirecek. İlgili bağlantıya tıklandığında ise bu özelliğin istenirse devre dışı bırakılabileceği bir bildirim sayfasına ulaşılabilecek.

Bir üstteki aramadan hemen sonra yaptığım bir diğer aramanın sonuçlarını görüyorsunuz üstteki resimde. Bu sefer gördüğünüz üzere “View Customizations” (Özelleştirmeleri Görüntüle) bağlantısı belirdi. Burada Google’ın aslında bize demek istediği şey, “travel (seyahat) hakkında bir arama yaptınız ancak ben sizin hakkınızda bildiklerim ışığında arama sonuçlarını özelleştirdim”.

Peki Google ne biliyor? Bu örneğimizden yola çıkarsak, eğer bağlantıya tıklarsanız, aşağıdaki mesajla karşılaşacaksınız.

Buradaki önemli kısmı işaretledim. Google bize, bu özelleştirmenin yapılabilmesi için bizim arama geçmişimizden faydalandığını belirtiyor. Neredeyse kesin olarak bunun anlamı, ilk olarak “Spain” (İspanya) sorgusu ile arama yaptım ve ardından da “travel” (seyahat) sorgusu ile arama yaptım. Geçmişte Google bana ilgili terimleri gösterir ve bu terimler bazında arama sonuçlarını özelleştirdiğini bildirirdi. Artık ilgili terimleri kullanıcıları ile, en azından Giriş Yapılmamış Web Geçmişi özelliği dahilinde görüntülemiyor.

Bu Benim Hiç Hoşuma Gitmedi

Google’da yaptığınız aramaların, Google hesabınızı kullanarak giriş yapmadığınız durumlarda bile kaydediliyor olması canınızı mı sıkıyor? Hemen sinirlenmeden önce aşağıdaki noktalara bir dikkat edin:

• Tüm büyük arama motorları neler hakkında arama yaptığınızı zaten kaydediyorlardı. Google’ın ise diğerlerinden farkı bu veriyi artık arama sonuçlarının sıralamasının belirlenmesi için daha etkin bir şekilde kullanmaya başlıyor olduğu, ve diğerlerinin aksine, bu veriler ışığında sizin ilginizi daha çok çekebilecek reklamlar görüntülemeye başladığı.
• Tarayıcınız genellikle hangi terimler hakkında arama yaptığınızı kaydediyor – ve insanlar genellikle tarayıcı geçmişlerini temizlemiyorlar.
• Bu özelliği kullanmak zorunda değilsiniz.

Yukarıda bu özelliği devredışı bırakabileceğiniz sayfadan bahsettiğimi hatırlıyorsunuz değil mi? Bakalım ilgili sayfa bize ne diyor.

İşaretlediğim bağlantıyı görüyor musunuz? O bağlantıya tıklayarak Google’ın Web Geçmişi özelliğini devre dışı bırakmasını sağlayabilirsiniz. Google artık geçmişte aradığınız hiçbir şeyin kaydını tutarak arama sonuçlarınızı ona göre özelleştirmeyecek. Toplanan tüm veriler tarayıcınızdan silindi. Bunun yanısıra, Google gelecekte de bundan böyle aramalarınızın kayıt edilmemesine yönelik yaptığınız tercihi de hatırlayacak. Teknik olarak aslında bu durum oldukça kullanışlı. Google’a hiçbir çerez (cookie) kullanmadan bağlanmak yerine, Google’ın arama geçmişinizi arama sonuçlarının özelleştirilmesinde kullanmamasını istediğinizi söyleyen bir çerez ile bağlanmak çok daha mantıklı ve kullanışlı.

Fikrinizi mi değiştirdiniz? Yukarıda bahsettiğim Web Geçmişi bağlantısına tıklayın ve ilgili özelliği etkinleştirin (bu arada “Web Geçmişi” terimi kötü bir tercih olmuş zira Google’ın yaptığı şey sizin Web üzerinde yaptıklarınızı kaydetmekten ziyade Google arama motoru üzerinde yaptıklarınızı kaydetmekten ibaret. “Arama geçmişi” olarak isimlendirilse daha doğru olurdu).

Peki Çeşitliliğe Ne Demeli?

İlginç bir şekilde, Google’ın kişiselleştirilmiş arama özelliğinin konusu ne zaman açılsa, akıllara gelen ilk soru şu oluyor: Eğer Google sizin beğendiğiniz siteleri ödüllendirirse, o zaman bu daima beğendiğiniz siteleri mi göreceğiniz anlamına geliyor? Bir liberal sadece liberal siteleri mi görecek? Bir demokrat sadece demokrat siteleri mi görecek?

Google’a göre bunun cevabı hayır ancak ne yazık ki Google, arama sonuçlarındaki sitelerinin ne kadarının kişiselleştirilmiş arama sonucunda belirleneceğini, ne kadarının ise Google’ın bugüne kadar kullandığı algoritmalar ışığında belirleneceğine dair bir oran vermekten kaçınıyor.

Bana soracak olursanız, Google’ın kişiselleştirilmiş arama yapması kafaları çok karıştıracak ve arama endüstrisinde önemli değişikliklere yol açacak. İşin gizlilik kısmını bir yana bırakıyorum, zira şahsi görüşüm Google’ın bu konuda kullanıcıları zorlamadığı yönünde. Ancak bugüne kadar bir arkadaşıma Google’a gir, şunu yaz ve çıkan ilk siteye tıkla deme özgürlüğüne sahip olamayacak olmam beni üzüyor zira artık benim dışımdaki kişilerin arama sonuçlarında neler göreceğini kestirmek mümkün olmayacak. Bu durum ayrıca arama motoru optimizasyonunu sadece sıralamadan ibaret olarak gören firmaların da sonu anlamına geliyor.

Sizin bu konudaki görüşleriniz neler? Google’ın yaptığı bu değişiklik sizce daha verimli bir arama deneyimi ile mi sonuçlanacak? Yorumlarınızı bekliyoruz.

Etiketler: Arama, Google, Google Personalized Search, Google Search